«Հետո և ավելի հետո» ժողովածուից

* * *

Ու քանի որ բոլոր օրերս

ահավոր նման են իրար,

որ սկսվում ու ավարտվում են քեզնով,

ինձ համար դժվար է նոր օր հորինել…

Ու թեև ֆիլմերում տերևաթափը գունավոր է լինում,

և մարդիկ մի քիչ ճաղատ են, մի քիչ սիրահար

և նման միքիչներով լի,

ես իմ հիմար կյանքն եմ գերադասում,

ուր մեռնելիս վերջնականապես ես մեռնում,

իսկ ծնվելը դժվար չէ, եթե դու կաս…

Ու քանի որ աշխարհը կլորացել է վերջերս,

ու իրարից փախչելու տեղ չունենք,

ես  քարացել-կանգնել եմ կողքիդ

ու զարմացած նայում եմ վերև,

թե ինչպես են սահում օրերս` քեզնով լցված

ու թե ինչպես է տարածվում ժպիտս`

թափվող տերևների վրա գունավոր…

* * *

Կորցնել քեզ անկարող եմ,

որովհետև չունեմ,

ու աշունը երգ է չերգված ինձ համար,

ու աշունը դու ես…

Քեզնից հետո գալիս են սերերս` հերթ կազմած,

մեկը հիմար է քեզ պես անտանելի,

մեկը գեր է, մյուսը` կաղ

ու չի հասնում իմ ետևից

(թռչելը օգտակար է առողջությանը):

Քեզ պես է զարթնում առավոտը

ու կամացուկ քաշում վերմակն իմ վրայից,

ու կրկնվում են կանգառներն անընդհատ,

ուր չկաս,

ու հանդիպումներն են կրկնվում` սխալ ու էլի սխալ,

կինոթատրոններում նույն ֆիլմն է պտտվում

այն աշնան մասին, որ

հնարավոր է կորցնել,

ու հերթի վերջում միշտ նա է,

որ հեռավոր հիշեցնում է ինձ.

ուզում է մտնել դահլիճն այդ,

դահլիճն այդ կիսամութ,

տեսնել, զգալ քեզ, աշուն իմ,

ու … կորցնել…

* * *

Մարդ էիր…

Ձմռանը արջ դարձար,

աշնանը չվեցիր,

ես մնացի կանաչ դեզերի արանքում…

Մարդ էիր.

կանաչ աչքեր ունեիր,

մի-երկու պոզ…

Վազեցի, վազեցի ձյուների միջով

(սառույց էլ կար),

վազեցի

20 տարի, 30, 40.

հոգնեցի.

մարդ էիր … ընդամենը…

Հիմա ձմռանը նստում եմ վառարանի մոտ

ու վառում քեզ, վառում,

որ տաքանամ,

աշնանը քարշ եմ տալիս ինձ մեր այգին,

պառկում ծառի տակ

ու ծածկվում հողով՝ խորը-խորը,

որ տաքանամ…

Ծառը քրտնեց շոգից

ու կանաչեց…

Վաղը գարուն է…

* * *

Տատս ասաց` ինձ արագիլն է բերել`

երկարոտ ու սև,

տատս ասաց` ինձ արագիլն է բերել

երկրից հեռու ու մութ:

Հիշել են տատս ու պապս հսկա

պատմությունը շաղգամի,

հիշել են վաղվա օրը,

որ հաստատ դժվար ու ծանր է լինելու,

հիշել են, հոգոց հանել,

մի մեծ շնորհակալություն ասել արագիլին

ու ճանապարհել երկիրը հեռու ու մութ:

Պապս գրկել է ինձ

ու զգացել ծանրությունը շաղգամի,

ու մինչ մենք դրսում

բանակցում էինք սև արագիլի հետ,

տարիներ են անցել խրճիթում քարե,

ու քարը դանդաղ փայտ է դարձել,

որ կայրվի մի օր պատահական հրդեհից:

Պապս դանդաղ գրկել է ինձ,

տատս քայլել է մեր կողքով, մեր ետևից,

տատս իր ստվերով փորձել է ծածկել մեզ

երկարոտ արագիլի հայացքից:

Ու մինչ մենք դրսում

ձմռան գալուստն էինք տոնում,

որ արագիլը բերեց իր հետ երկրից հեռու

(հեռու երկրներում միշտ ձմեռ է ու տաք),

տարիներն էին անցնում խրճիթում փայտե:

Ագռավը, որ արագիլ էր կյանքում նախորդ,

կռռաց հեռվում.

-Ջան, – ասաց տատս

շաղգամի հեքիաթի վախը ցրելու համար:

Իսկ շաղգամը դանդաղ աճում էր իմ մեջ.

պապս հողն էր փորում խորն ու մեծ,

որ թակարդ էր դառնալու

հեռվից եկող արագիլի համար:

Պապս շաղգամ էր փնտրում

հողի մեջ մեռած, հողի մեջ թաց,

հողի մեջ, որի վրայով քայլել էր մի օր:

Ու մինչ դրսում ձմեռ էր` տաք ու թաց,

խրճիթը այրվեց վերջնականապես:

 

Ռուզաննա Ոսկանյան

/Աշխատակից /

«Հետո և ավելի հետո» ժողովածուից