ՃԵՄԱՐԱՆԻ ԾՆՈՒՆԴԸ

«Շիրակացու ճեմարան» միջազգային գիտակրթական համալիրն ստեղծվել է 1990թ.-ին՝ շնորհալի երեխաներին բացահայտելու, նրանց կրթությունը կազմակերպելու և օժտվածության խնդիրները հետազոտելու նպատակով: Այսօր Ճեմարանը միջազգային կրթահամալիր է, որը հնարավորություն է ընձեռում Հայաստանի, Սփյուռքի, ինչպես նաև արտասահմանյան երկրների պատանիներին և աղջիկներին ստանալու բազմակողմանի միջնակարգ կրթություն:

Ճեմարանն իր հիմնադրման օրից իրականացնում է հեղինակային ծրագիր, որը մշակել է կրթահամալիրի հիմնադիր տնօրեն Աշոտ Ալիխանյանը:

ՊԱՏՄԱԿԱՆ ԹՌՈՒՑԻԿ ԱԿՆԱՐԿ

Հայ ժողովուրդն իր պատմության ընթացքում ստեղծել է մի քանի ճեմարաններ: Դեռևս 11–րդ դարում Գրիգոր Մագիստրոսը Անիում, Բջնիում և Սանահինում հիմնել է կրթարաններ, որոնք կոչել է ճեմարաններ: Հետագայում ճեմարան սկսեցին անվանել այն կրթօջախները, որոնք, իրենց հիմքում ունենալով հայեցի կրթության ավանդույթները, որակական մի նոր աստիճան էին ներկայացնում: Մեր ժողովրդի պատմության բոլոր ժամանակահատվածներում այդպիսի կրթօջախները լավագույնս ծառայել են հայ մտավորականների ձևավորման ու կերտման գործին: Դրանցից էին Մոսկվայի Լազարյան, Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանները, Կիպրոսի Մելքոնյան և Վենետիկի Մուրադ-Ռաֆայելյան վարժարանները: Իր բնույթով ճեմարան էր նաև Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը:

Ստեղծվելով մեր երկրի անկախության արշալույսին՝ Ճեմարանը դարձավ իր նախորդների գործի մերօրյա շարունակողը:

ԱՌԱՔԵԼՈՒԹՅՈՒՆԸ

Ճեմարանի առաքելությունն է կերտել ազգային հենքի վրա ձևավորված համամարդկային արժեքներ կրող իսկական մտավորական և քաղաքացի:

ԳԻՏԱԿՐԹԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ

1997թ. ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի հրամանով ճեմարանը վերակազմավորվել է գիտակրթական համալիրի: Նոր կարգավիճակը թույլ տվեց ստեղծելու կրտսեր և միջին դպրոցներ, ինչպես նաև նախակրթարան, որպեսզի երեխաների՝ շնորհալիության խնդիրների հետազոտությունն իրականացվի ավելի վաղ տարիքից:

2011թ. օգոստոսին ՀՀ կառավարության որոշմամբ՝ Ճեմարանի կրտսեր, միջին և ավագ դպրոցները միասին վերակազմավորվեցին՝ դառնալով ամբողջական կրթահամալիր, որը լայն հեռանկարներ բացեց ճեմարանի առաջընթացի, մասնավորապես Միջազգային բակալավրիատի ծրագիրը ոչ միայն կրտսեր, այլև միջին և ավագ դպրոցներում կյանքի կոչելու համար:

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԲԱԿԱԼԱՎՐԻԱՏԻ ՀԱՎԱՍՏԱԳՐԵՐ

2013-2014թթ. ընթացքում կրթահամալիրը բոլոր երեք՝ կրտսեր, միջին և ավագ դպրոցների ծրագրերով ստացավ Միջազգային բակալավրիատի հավաստագրեր՝ այս առումով միակը դառնալով ողջ Հայաստանում:

Միջազգային բակալավրիատի կրթական ծրագիրը նախատեսված է 3-19 տարեկանների համար` ըստ մակարդակների` Կրտսեր դպրոցի ծրագիր՝ Primary Years Programme (PYP, 1997թ.), Միջին դպրոցի ծրագիր (MYP, 1994թ.), Դիպլոմային ծրագիր (DP, 1968Թ.) և Կարիերայի ծրագիր (CP, 2012թ.): ՄԲ ծրագրերն այսօր իրականացվում են 159 երկրների 5400 դպրոցներում: Առնվազն երեք շարունակական ծրագիր (PYP/MYP/DP) կամ էլ բոլոր չորս ծրագրերն իրականացնող դպրոցների թիվն ամբողջ աշխարհում 356 է. այս վերջին թվում է նաև Ճեմարանը:

«ՌԱՈՒՆԴ ՍՔՎԵՐ»-Ի ԱՆԴԱՄ

2010թ.-ին «Շիրակացու ճեմարանը» տարածաշրջանում առաջինը դարձավ «Ռաունդ Սքվեր» միջազգային դպրոցների համաշխարհային ասոցիացիայի լիիրավ անդամ:

«Round Square» համաշխարհային ասոցիացիան միավորում է 6 մայրցամաքների 50 երկրներում 200-ից ավելի նորարարական դպրոցներ, որոնք իրենց սաների մոտ ձևավորում են բարձր բարոյական և քաղաքացիական արժեքներ:

Այս մեծ ու հեղինակավոր համաշխարհային ցանցի անդամակցությունը լայն հնարավորություններ է ընձեռում սաների և ուսուցչական կազմի համար՝ մասնակցություն ամենամյա համաշխարհային համաժողովներին, փոխանակման ծրագրերին, միասնական հեռավար կամ առցանց դասերին, տարաբնույթ միջոցառումներին: Այս ամենն իր հերթին ձևավորում է նրանց՝ որպես լայնախոհ, միջազգային մտածելակերպ ու վարվեցողություն ունեցող սաներ, քաղաքացիներ, հեղինակավոր բուհերի ապագա ուսանողներ՝ պատրաստ դիմակայելու բոլոր մարտահրավերներին:

«ՀԵՔԻԱԹ»

Սաների և աշխատակազմի ամառային ուսուցումն ու հանգիստը, վերջին տարիներին նաև ռազմամարզական ծրագրերը Ճեմարանը կազմակերպում է Հանքավանի «Հեքիաթ» ճամբարում: Ճամբարը ճեմարանականների վառ հիշողությունների ու ամառային անմոռանալի օրերի ամենագունեղ վայրն է:

ԱՐՏԱԴԱՍԱՐԱՆԱԿԱՆ ԱՌՕՐՅԱ և ԱՐՏԱՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՄԻԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐ

Ճեմարանում դասացուցակային ժամերն ավարտվելուց հետո ուսումնադաստիարակչական գործընթացը շարունակվում է երկարացված օրվա աշխատակարգով, որի ընթացքում սաները կա՛մ մասնակցում են արտադասարանական միավորումների աշխատանքին, կա՛մ կատարում են հանձնարարված յուրացման առաջադրանքները, կա՛մ իրականացնում են հետազոտական աշխատանքներ:

Ամեն օր՝ դասերից հետո, առարկայական ամբիոններում հերթապահում են ուսուցիչները՝ սաներին ուղղորդելու, նրանց հարցերին պատասխանելու,

հետազոտական աշխատանքները ղեկավարելու նպատակով: Սաների ինքնուրույն աշխատանքը վերահսկում և համակարգում են համապատասխան խմբերի մանկավարժ-հոգեբանները:

Ճեմարանում գործում են խորացված ուսուցման խմբակներ, ակումբներ, թատերական, կերպարվեստի և պարի ստուդիաներ, սպորտային սեկցիաներ, երգչախումբ և այլ արտաուսումնական միավորումներ:

ՈՒՍՈՒՑՉԱՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱԿԱՆ ԱՆՁՆԱԿԱԶՄԸ

Ճեմարանի ուսուցչամանկավարժական աշխատակազմի ընդունելությունը կատարվում է մրցութային ընտրությամբ: Ճեմարանի գիտախորհրդատվական աշխատանքներում ներգրավված են հանրապետությունում ճանաչված անվանի գիտնականներ, որոնք համակարգում են համապատասխան առարկաների ուսուցման և դասավանդման գործունեությունը: Նրանց թվում են ՀՀ ԳԱԱ 4 ակադեմիկոս, 7 դոկտոր, պրոֆեսոր, տարբեր գիտությունների 7 թեկնածու, արվեստի վաստակավոր 2 գործիչ:

Ներկայումս Ճեմարանում աշխատող ուսուցիչների գերակշիռ մասը հանրապետությունում ճանաչված և իրենց գործի հմուտ մասնագետներ են, նրանցից շատերը գիտության թեկնածուներ են, դոկտոր, դոցենտ, 2-ը ունեն պրոֆեսորի կոչում:

Ճեմարանի շուրջ 20 աշխատակից տարբեր մենագրությունների, գիտական հոդվածների, հանրակրթական դպրոցի առարկայական չափորոշիչների, ծրագրերի, դասագրքերի, մեթոդական ուղեցույցների, ուսումնական ժողովածուների, գեղարվեստական երկերի, երաժշտական ստեղծագործությունների հեղինակներ են:

ՄԵՐ ՍԱՆԵՐԸ

2021թ. դրությամբ Ճեմարանն ավարտած 1881 շրջանավարտներից բոլորն ընդունվել են բուհեր՝ տեղական կամ արտասահմանյան: Ճեմարանի երեք հարյուրից ավելի շրջանավարտ սովորել և սովորում են աշխարհի առաջնակարգ բուհերում, որոնց

թվում՝ Հարվարդի, Քեմբրիջի, Սորբոնի, Ստենֆորդի, Լոմոնոսովի, Մասաչուսեթսի, Տորոնտոյի, Պեկինի, Տոկիոյի, Լոնդոնի UCL համալսարաններում, Մոսկվայի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտում և այլուր: Հարյուրից ավելի ճեմարանականներ պաշտպանել են գիտական թեզեր և դարձել գիտությունների թեկնածուներ:

Շրջանավարտները մշտական կապի մեջ են հարազատ կրթօջախի հետ: Նրանց նախաձեռնությամբ ստեղծվել է «Ճեմարանականների միություն» հասարակական կազմակերպությունը, որը համախմբում է բոլոր տարիների շրջանավարտներին և որի նպատակն է սատար կանգնել հարազատ կրթօջախին և միավորել բոլոր ճեմարանականներին ընդհանուր գաղափարի շուրջ:

ՕԼԻՄՊԻԱԿԱՆ

Հատուկ պետք է նշել ճեմարանի ներդրումը և երախտիքը հանրապետությունում օլիմպիական շարժման վերականգնման ու կազմակերպման գործում: Սկսած 1993թ.-ից՝ ճեմարանում անցկացվել են քիմիայի, կենսաբանության, մաթեմատիկայի, աշխարհագրության հանրապետական օլիմպիադաների եզրափակիչ փուլերը: Ճեմարանը 2 անգամ մեր երկրում կազմակերպել է քիմիայի միջազգային Մենդելեևյան, 6 անգամ՝ «Սահմանադրություն և իրավունք» հանրապետական օլիմպիադաները: Պատկառելի թիվ են կազմում տարբեր առարկայական օլիմպիադաներում մրցանակային տեղեր և գովասանագրեր նվաճած սաները:

2006թ. սկսած՝ ճեմարանը ՀՀ ԿԳՆ և Երևանի քաղաքապետարանի կրթության վարչության հետ համատեղ կազմակերպում և անցկացնում է Հանրապետական բաց օլիմպիադա հանրակրթական բոլոր առարկաներից 4-7-րդ դասարաների աշակերտների համար:

ԱՌԱՐԿԱՅԱԿԱՆ ԱՄԲԻՈՆՆԵՐ

Ճեմարանում գործում են առարկայական 8 ամբիոններ՝ Հայոց լեզու և գրականություն, Օտար լեզուներ, Մաթեմատիկա, Բնական գիտություններ,

Հասարակական գիտություններ, Տեխնոլոգիա, Արվեստ, Առողջ ապրելակերպ և ֆիզկուկտուրա, ՆԶՊ:

Յուրաքանչյուր ամբիոն իրականացնում է ծրագրերի, թեմատիկ պլանների, թեմատիկ միավորների, գնահատման առաջադրանքների մշակման և կազմման գործընթաց, առարկայական-մեթոդական նյութերի մշակում, սովորողների ինքնուրույն հետազոտական աշխատանքների համակարգում:

ԳՐԱԴԱՐԱՆ

Գրադարանը վերակառուցվել է 2018թ.-ն՝ Շիրակացու զարգացման հիմնադրամի նախաձեռնությամբ բազմաթիվ հովանավորների շնորհիվ: Առանձին գրադարան է գործում է նաև Կրտսեր դպրոցում, որը սպասարկում է կրտսեր տարիքի սովորողներին։

2021թ.-ին գրադարանը մասնակցել է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության աջակցությամբ «Հայկական գրադարանային ասոցիացիայի» մրցույթին և «Լավագույն գրադարան» անվանակարգում ստացել «Հատուկ մրցանակ»։ Մրցույթին մասնակցել են 70 պետական, համայնքային և այլ կազմակերպությունների գրադարաններ:

Գրադարանային ծառություններին զուգահեռ գրադարանը ներգրավված է ողջ ուսումնական գործընթացում՝ կազմակերպիչ և մասնակից դառնալով կրթահամալիրում իրականացվող միջոցառումներին։

ՀՅՈՒՐԱՏՈՒՆ

Արցախյան երկրորդ պատերազմը սկիզբ դրեց Արցախից տեղահանվածների նոր ալիքի, և նոր ընտանիքների հյուրընկալմանը զուգահեռ՝ Ճեմարանի զարգացման հիմնադրամի նախաձեռնությամբ սկսվեց հյուրատան նախագծի իրականացումը:

Մի շարք կազմակերպությունների, անհատների նվիրատվությունների շնորհիվ հնարավոր դարձավ վերանորոգել հյուրատան մի քանի սենյակ, մեկ ընդհանուր խոհանոց և չորանոց:

Հյուրատունը այսուհետ կծառայի նաև Արցախից և այլ երկրներից աշակերտների՝ Ճեմարանում սովորելու և բնակվելու կարևոր գործին: